Verslag: vluchtelingen in een kwetsbare positie

Afgelopen zaterdag vond de mede door FemNet georganiseerde vluchtelingenconferentie plaats in Utrecht. Ondanks het prachtige weer kwamen vele geïnteresseerden naar de conferentie om te praten over de huidige vluchtelingenproblematiek en uiteindelijke aanbevelingen aan Marjolein Meijer (partijvoorzitter GroenLinks) en Hugo van Halder (programmacommissie Tweede Kamer) te overhandigen. Een uitgebreid verslag van de conferentie volgt later nog, maar hierbij alvast een impressie van de specifiek door FemNet georganiseerde workshop over kwetsbare groepen als vrouwen, kinderen en LHBTI-vluchtelingen.

De workshop werd geleid door Marieke van Doorninck (oud-fractievoorzitter Amsterdam). Doel van de workshop was om te spreken over de randvoorwaarden voor veiligheid, algemene beleidsonderwerpen, doelgroepen en uitgangspunten. Daarbij benadrukte Marieke dat het hier gaat om personen in een kwetsbare positie, niet om kwetsbare personen. Deze mensen hebben huis en haard verlaten, een reis met allerlei gevaren overleefd en durven zich nu te gaan binden aan een nieuwe plaats en cultuur; deze mensen zijn juist heel sterk.

Om te voorkomen dat we niet alleen maar over vluchtelingen praten, maar ook met hen zelf in gesprek blijven, heeft Marieke drie leden van de stichting Out and Proud uitgenodigd. Tracy, een sterke vrouw uit Oeganda die de PR voor deze stichting doet, vertelt ons meer over hoe zij de discussie en oplossingen voor de problemen van specifiek LHBTI-vluchtelingen ziet. Van belang is dat er ruimte moet zijn voor alle vluchtelingen voor inspraak, dat er meer training komt voor medewerkers van de AZC’s over LHBTI-issues en vrouwenissues in het algemeen, zowel op het gebied van gezondheid als omgang tijdens de interviews; dat er wordt nagedacht over privacy in de centra, en dat er informatie en opleiding wordt verstrekt over discriminatie, zowel aan de vluchtelingen zelf als aan de medewerkers in het proces, omdat zij niet altijd begrijpen hoe discriminatie in andere culturen zich uit.

Een waslijst aan ideeën en Tracy zou nog veel langer kunnen doorpraten (en wij kunnen luisteren), maar er moet ook tijd overblijven voor een discussie onder de deelnemers, zodat we het moeten houden bij de hoop haar nog een keer te kunnen horen spreken.

De volgende discussie is levendig en leidt tot veel ideeën. Deze worden op een whiteboard verzameld, zodat ze kunnen worden meegenomen bij het opstellen van de uiteindelijke aanbevelingen. Een paar opmerkingen springen eruit voor ons. Allereerst: gescheiden sanitair. Als wij op iedere camping in Nederland gebruik kunnen maken van gescheiden sanitair, waarom dan vluchtelingen in opvangcentra niet? Het is van belang vertrouwenspersonen voor vrouwen en LHBTI-vluchtelingen aan te stellen en wellicht blijf-van-mijn-lijf-achtige huizen te creëren voor de opvang voor hen die dat nodig hebben. Daarnaast kwam de opmerking dat veel vrouwen op dit moment een volledig van hun man afhankelijke status krijgen, een zeer ongewenste situatie gezien de zo gewenste emancipatie voor vrouwen.

En als laatste: laat het gesprek over vluchtelingen in een kwetsbare positie geen koren op de molen van rechtse politieke partijen zijn. Als GroenLinks willen we de vaak ontzettend lastige problemen niet uit de weg gaan, maar wij willen er wel voor zorgen dat deze problemen de menselijkheid van de vluchtelingen niet overschaduwt. Het zijn mensen die recht hebben op onze hulp, hoe ingewikkeld de oplossingen soms ook mogen lijken. Laten we hopen daar met deze conferentie en werkgroep een kleine bescheiden stap in te hebben gezet.